spot_img

जहाँका भगवानले नै विभेद गर्छन्ः डाेल्पामा दलितलाइ मन्दीरमा पस्न नदिने देखि छाेइछिटाे जस्ता कुसस्कार झन् बढ्दाे

spot_img

रूपक कुलाल  डाेल्पा,मुलुकमा फेरी दलित समुदायले आवाज उठाउन थालेपछि जातव्यवस्थाका विषयमा अनेक वहस शुरू भएका छन् । राष्ट्रियस्तरमा चर्चा र आन्दाेलनका विषय बनिरहदा दुर्गममा भने भगवानले नै दलित समुदालाइ विभेद गरिरकेका छन् ।

म १ महिना डाेल्पा यात्रामा तल्लाे डाेल्पा करीव पुरै गाउँ गाउँ भ्रमण गर्दा गाउँ गाउँमा छुवाछुत अझै उस्तै रहेछ । गाउँगाउँमा मष्टाेपरम्पराका मन्दीर र धामि लगाएत त्यहाका ब्रामण र क्षेत्रिहरूले अझै पनि दलित समुदायमाथि छाेइछिटाे गर्ने गरिरहेका रहेछन् । समग्र डाेल्पामा हेर्ने हाे भने बसै भन्दा धेरै त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिकामा छुवाछुत ब्याप्त देखिन्छ ।  त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिकाका दलित समुदायका अनुसार समय पहिले भन्दा बदलिएकाे छ,पहिलेका भन्दा नयाँ पुस्ताले खुलेआम जातिय भेदभाव गर्दैनन् । तर मन्दीरहरूमा भने सबैकाे रबैया उस्तै छ ।

डाेल्पाकाे सबै भन्दा चर्चीत मन्दीर बाला त्रिपुरासुन्दरी मन्दीरमा अहिले पनि छुवाछुत उस्तै रहेछ । मन्दीरमा छुवाछुत र दलितसमुदायलाइ मन्दीर भित्र पस्न नदिनेसम्मका कुसंस्कार अहिले पनि जिवित छ । दलीत समुदाय भन्छन् अहिले पनि मन्दीर भित्र पस्न दिइदैन,पस्न खाेज्दा ब्रामणहरूले दुस्मनकाे रूपमा लिन्छन् । स्थानीय साेझा दलित समुदायलाइ मन्दीरमा पसे देउता लाग्ने लगाएतका अनेक भ्रम छरेर ब्रामणले भेदभाव कायमै राखेका छन् ।

छुवाछुत र मन्दीरमा पस्न नदिने विषय त सामान्य रहेछ दलितसमुदायलाइ देवीका नाममा श्रम शाेषण गरेर गरेर अहिलेसम्म खाइरहेका रहेछन् । अहिले पनि जात अनुसार मन्दीरकाे काम लगाउने, गर्न नसक्ने काम भरी देवीका लागि भन्दै ब्रामणले विभेद जारी राखेका छन् । ज्वलन्त उदाहरण मन्दीरकाे गुठीकाे जग्गा ब्रामण कमाइ खान्छन् तर मन्दीरकाे काम भन्दै श्रम शाेषण गरीरहेका छन् ।

यस्तै कुसंस्कार कारण मन्दीरकाे सधैँ बदनाम हुने गरेकाे छ । दलित समुदाय देखि अधिकार कर्मीले समेत पटक पटक आवाज उठाउदा पनि प्रशासनले चासाे नदिदा समस्या समाधान अहिलेसम्म पनि भएकाे छैन ।

यस्तै डाेल्पामा सबै भन्दा धेरै मष्टाे परम्पराका मन्दीर र धामीका कारण छुवाछुत अन्त्य हुन सकेकाे छैन । न कुनै अध्ययन छ,न कुनै शास्त्रमा छ प्राकृतिक देउता भन्दै स्वघाेषीत आफुलाइ धामी बताउनेहरू कति छन् कति । उनीहरू दलितलाइ छाेए देउता रिसाउने भन्दै अनेक थरीका कुसंस्कार जन्माइ रहेका छन् ।

डाेल्पामा मुख्यगरी त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिकाकाे त्रिपुरासुन्दरी मन्दीर वरीपरिकाे गाउँ काेट, छल र गल्ली गाउँमा सबै छुवाछुत छ। जहाँ अहिले पनि भगवानका नाममा विभेद कायम छ । धामीलाइ देउता आएपछि दलितलाइ नछुने,छाेए देउता नआउने लगाएतका कुसंस्कार जन्माइ रहेका छन् ।

शहर बजारमा छुवाछुत गर्नेे धामीलाइ कारबाहि भइरहेकाे छ तर दुर्गममा भने प्रशासनले कडाइ नगर्दा छुवाछुत अन्त्य हुन सकेकाे छैन । दलित समुदाय समेत याे कुसंस्काले जेलिएकाे धर्मबाट बाहिर निस्कन सकेकाे छैन । भगवानकै नाममा त्यहाँकाे ब्रामण देखि क्षेत्रिहरूले शताब्दी देखि दलित समुदायलाइ शाेषण गरिरहेका छन् ।

छुवाछुत बढाउने दुइ मष्टाेका मन्दीरहरूः छल र गल्ली मन्दीर

- Advertisement -spot_img

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisement -spot_img
spot_img

भर्खरै

- Advertisement -spot_img

यो पनि पढौँ

- Advertisement -spot_img
error: Content is protected !!