spot_img

नेपालको जनसंख्या २,९१,९२,४८०

spot_img

काठमाडाैँ, राष्ट्रिय जनगणना, २०७८ को प्रारम्भिक नतिजाअनुसार नेपालको जनसंख्या दुई करोड ९१ लाख ९२ हजार चार सय ८० पुगेको छ । ०६८ को जनगणनामा कुल जनसंख्या दुई करोड ६४ लाख ९४ हजार पाँच सय चार थियो ।

राष्ट्रिय तथ्यांक विभागले बुधबार सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक नतिजाअनुसार १० वर्षमा जनसंख्या २६ लाख ९७ हजार नौ सय ७६ ले वृद्धि भएको छ । जनसंख्याको लैंगिक अनुपात प्रतिसय महिलामा पुरुषको संख्या ९५.९१ छ । जुुन अघिल्लो जनगणनामा ९४.१६ थियो ।

१० वर्षमा जनसंख्या १०.१८ प्रतिशतले बढेको छ । यो अवधिको सरदर वार्षिक वृद्धिदर ०.९३ प्रतिशत छ । जब कि ०५८ देखि ०६८ सम्मको वार्षिक वृद्धिदर १.३५ प्रतिशत थियो । ८० वर्षयता जनसंख्या वृद्धिदर एक प्रतिशतभन्दा न्यून देखिएको हो । १९८७ वार्षिक वृद्धिदर १.२७ थियो । त्यस्तै, ०१८ मा १.३१ प्रतिशत थियो भने अन्य वर्षमा दुई प्रतिशतभन्दा धेरै थियो । ००९÷११ मा २.७३, ०२८ मा २.०५, ०३८ मा २.६२, ०४८ मा २.०८ र ०५८ मा २.२५ प्रतिशतको वृद्धिदर थियो । अपेक्षाअनुसार जनसंख्या वृद्धिदर नहुँदा प्रक्षेपणभन्दा थोरै जनसंख्या देखिएको विभागका महानिर्देशक नेविनलाल श्रेष्ठले बताए ।

पुरुषभन्दा महिला ६ लाख नौ हजार आठ सय ५८ ले बढी
पुरुषभन्दा महिलाको जनसंख्या ६ लाख नौ हजार पाँचजनाले बढी भएको छ । महिला एक करोड ४९ लाख एक हजार एक सय ६९ र पुरुष एक करोड ४२ लाख ९१ हजार तीन सय ११ जना पुगेका हुन् । १० वर्षमा महिलाको जनसंख्या १२ लाख ५५ हजार सात सय ६ ले र पुरुषको जनसंख्या १४ लाख ४२ हजार दुई सय ७० जनाले थप भएको छ । ०६८ मा महिलाको संख्या एक करोड ३६ लाख ४५ हजार चार सय ६३ थियो भने पुरुष एक करोड २८ लाख ४९ हजार ४१ जना थिए । यसरी १० वर्षमा महिलाको जनसंख्या ९.२० प्रतिशत र पुरुषको जनसंख्यामा ११.२२ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ ।

एक वर्गकिलोमिटरमा बस्ने मानिसको संख्या १९८
नयाँ जनगणनाअनुसार देशको जनघनत्व एक सय ९८ जना प्रतिवर्गकिलोमिटर पुगेको छ । १० वर्षअघि प्रतिवर्गकिलोमिटर एक सय ८० जना थियो । यो भनेको एक वर्गकिलोमिटरमा बस्ने–रहने मानिसको संख्या हो । सबैभन्दा धेरै जनघनत्व तराई क्षेत्रमा प्रतिवर्गकिलोमिटर चार सय ६१ जना र हिमाली क्षेत्रमा ३४ जना छन् । १० वर्षअघि तराईमा तीन सय ९२ जना थिए भने हिमालमा ३४ नै थिए । जिल्लागत तथ्यांकमा काठमाडौंमा सबैभन्दा धेरै पाँच हजार एक सय आठजना प्रतिवर्गकिलोमिटर र मनाङमा सबैभन्दा कम तीनजना प्रतिवर्गकिलोमिटर छन् ।

देशको दुईतिहाइ जनसंख्या सहरी क्षेत्रमा बसोवास
देशमा सहरी जनसंख्या ६६.०८ प्रतिशत र ग्रामीण जनसंख्या ३३.९२ प्रतिशत छ । ०६८ को जनगणनाले १७.०७ प्रतिशत सहरी जनसंख्या र ८२.९३ प्रतिशत ग्रामीण जनसंख्या रहेको देखाएको थियो । तर, संघीय संरचनापछि स्थानीय तहलाई सहरी र ग्रामीण क्षेत्रअनुसार वर्गीकरण गरेपछि ०६८ कै जनगणनाअनुसारका ६३.१९ प्रतिशत सहरी र ३६.८१ प्रतिशत ग्रामीण क्षेत्रमा रहेको देखाइएको थियो । ०६८ को जनगणनाको समयमा ५८ वटा मात्र नगरपालिका रहेकोमा सोहीअनुसार सहरी जनसंख्याको विश्लेषण गरिएको थियो । नेपाल सरकारबाट घोषित दुई सय ९३ वटा नगरपालिकामा रहेको जनसंख्यालाई सहरी क्षेत्रको जनसंख्या र सोबाहेकको चार सय ६० गाउँपालिकामा रहेको जनसंख्यालाई ग्रामीण क्षेत्रको जनसंख्या मानी ग्रामीण तथा सहरी जनसंख्याको वर्गीकरण गरिएको छ ।

काठमाडौंमा सबैभन्दा धेरै र मनाङमा कम जनसंख्या
७७ जिल्लामा काठमाडौंमा सबैभन्दा धेरै २० लाख १७ हजार पाँच सय ३२ र मनाङमा सबैभन्दा कम पाँच हजार ६ सय ४५ जनसंख्या छन् । मोरङ, रुपन्देही, झापा र सुनसरी क्रमशः दोस्रो, तेस्रो, चौथो र पाँचौँ धेरै जनसंख्या रहेको जिल्ला भएका छन् । त्यस्तै, मुस्ताङ, डोल्पा, रसुवा र हुम्ला क्रमशः दोस्रो, तेस्रो, चौथो र पाँचौँ कम जनसंख्या रहेको जिल्ला बनेका छन् ।

मधेस प्रदेशमा सबैभन्दा धेरै ६१ लाख जनसंख्या
मधेस प्रदेशमा सबैभन्दा धेरै ६१ लाख २६ हजार दुई सय ८८ जनसंख्या पुगेको छ, जुन कुल जनसंख्याको २०.९९ प्रतिशत हो । कर्णाली प्रदेशमा सबैभन्दा कम १६ लाख ९४ हजार आठ सय ८९ जना अर्थात् ५.८१ प्रतिशत जनसंख्या छन् । बागमतीमा प्रदेशमा दोस्रो धेरै जनसंख्या ६० लाख ८४ हजार ४२ जना छन् जुन २०.८४ प्रतिशत हो । तेस्रोमा लुम्बिनी प्रदेशमा ५१ लाख २४ हजार दुई सय २५ जना अर्थात् १७.५५ प्रतिशत, चौथोमा प्रदेश १ मा ४९ लाख ७२ हजार २१ जना अर्थात् १७.०३ प्रतिशत तथा पाँचौँ र छैटौँमा क्रमशः सुदूरपश्चिम र गण्डकी प्रदेश छन्, जहाँ क्रमशः २७ लाख ११ हजार दुई सय ७० र २४ लाख ७९ हजार ६ सय ४५ जनसंख्या छन् ।

१० वर्षमा १३ लाख ३३ हजार परिवार संख्या थपियो
देशभर ६७ लाख ६१ हजार ५९ घरपरिवार संख्या रहेको प्रारम्भिक तथ्यांकले देखाएको छ । यो ०६८ मा रहेका ५४ लाख २७ हजार तीन सय दुईभन्दा १३ लाख ३३ हजार पाँच सय ३१ ले बढी हो । त्यस्तै, मुलुकभर घरको संख्या भने ५६ लाख ४३ हजार नौ सय ४५ पुगेको छ । ‘एउटै घरमा एकभन्दा बढी परिवार बस्ने गरेको देखियो,’ विभागका उपमहानिर्देशक हेमराज रेग्मीले भने । अहिले सयवटा घरमा एक सय २० परिवार बस्छन् । ०६८ को जनगणनाले सय घरमा एक सय १८ परिवार बस्ने देखाएको थियो ।

परिवारको आकार चार सदस्यीय
प्रतिपरिवार औसत ४.३२ सदस्य देखिएको छ । ०६८ को जनगणनामा यो दर ४.८८ जना थियो । सहरी क्षेत्रको परिवारमा औसतमा ४.२५ र ग्रामीण क्षेत्रमा ४.५५ जना देखिएको छ । ०६८ मा क्रमशः ४.३२ र ५.०२ जना थियो । भौगोलिक क्षेत्रअनुसार हिमाली क्षेत्रमा सालाखाला ४.२७ जना, पहाडमा ३.९५ जना र तराईमा ४.६५ जना प्रतिपरिवार सदस्य छन् । प्रदेशगत आधारमा परिवारमा औसत सदस्य संख्या गण्डकी प्रदेशमा सबैभन्दा कम ३.६६ जना र मधेस प्रदेशमा सबैभन्दा बढी ५.१५ जना रहेको प्रारम्भिक तथ्यांक छ । त्यस्तै, जिल्लागत रूपमा दोलखामा सबैभन्दा कम प्रतिपरिवार ३.४१ जना छन् भने रौतहट, बारा र कपिलवस्तुमा औसत ५.५० जना छन् ।

विदेशमा अक्सर बसोवास गर्ने जनसंख्या २१ लाख ६९ हजार ४७८
२१ लाख ६९ हजार चार सय ७८ व्यक्ति नेपालको परिवारमा अनुपस्थित भई अक्सर विदेशमा बसोवास गरेको देखिएको छ । त्यसमध्ये १७ लाख ६३ हजार तीन सय १५ अर्थात् ८१.२८ प्रतिशत पुरुष र चार लाख ६ हजार एक सय तीन अर्थात् १८.७२ प्रतिशत महिला छन् । १० वर्षअघि ०६८ मा यो संख्या १९ लाख २१ हजार चार सय ९४ थियो, जसमध्ये पुरुष १६ लाख ८४ हजार २९ अर्थात् ८७.६४ प्रतिशत र महिला दुई लाख २७ हजार चार सय अर्थात् १२.३६ प्रतिशत थिए । ०६८ को तुलनामा ०७८ मा बिदेसिने महिलाको संख्या ७१.०९ प्रतिशतले बढेको देखिन्छ ।

प्रविधि प्रयोग गरेर लिपुलेक, लिम्पियाधुरा र कालापानीको जनगणना
राष्ट्रिय तथ्यांक विभागले प्रविधि प्रयोग गरेर लिपुलेक, लिम्पियाधुरा र कालापानीको जनगणना गरेको जानकारी दिएको छ । ‘स्थलगत गएर जनगणना गर्न नसकेपछि प्रविधि प्रयोग गरेर जनगणना गरिएको छ,’ केन्द्रीय तथ्यांक विभागका महानिर्देशक नेविनलाल श्रेष्ठले भने । तर, त्यस क्षेत्रमा कति जनसंख्या छ भनेर विभागले सार्वजनिक गरेको छैन । ‘अहिले प्रारम्भिक तथ्यांक मात्र सार्वजनिक गरिएकाले व्यक्तिगत विवरण दिन सकिएन, पछि सार्वजनिक गर्नेछौँ,’ उनले भने ।

spot_img
- Advertisement -spot_img
- Advertisement -spot_img
- Advertisement -spot_img
- Advertisement -spot_img
- Advertisement -spot_img
- Advertisement -spot_img
- Advertisement -spot_img

भर्खरै

- Advertisement -spot_img
- Advertisement -spot_img
- Advertisement -spot_img

यो पनि पढौँ

- Advertisement -spot_img